Kısa cevabım şu: emeklilikte sağlık giderleri, aylık bütçenizin ayrı bir kalemi olarak ele alınmalı ve bu kalem üç parçaya bölünmeli — düzenli giderler (ilaç, kontrol, gözlük), sigorta primleri ve beklenmedik büyük harcamalar için ayrı bir rezerv. Ben kendi planımda emeklilik dönemi harcama tahminimin yaklaşık altıda birini bu üç parçaya ayırıyorum ve rezerv kısmını asla yatırım hesabıyla karıştırmıyorum. Çünkü hastane faturası, borsanın iyi bir yılda olmasını bekleyemez.
Emeklilik hesabı yaparken çoğumuz kira, market, fatura, torun harçlığı gibi kalemleri düşünüp sağlığı "SGK karşılar" diye geçiyoruz. Ben de yıllarca öyle yaptım. Annemin bir diz protezi süreci bu bakışı tamamen değiştirdi: ameliyatın kendisi kapsam içindeydi ama fark ücreti, ameliyat sonrası altı haftalık fizik tedavi, evde yardımcı ekipman ve ulaşım masrafları toplandığında ortaya o ay için hiç öngörülmemiş bir tutar çıktı. Kimse yalan söylemiyordu; sadece kapsam ile gerçek maliyet aynı şey değildi.
Emeklilik tıbbi masraflar konusunda en yanıltıcı taraf, harcamanın düzgün artmaması. 60'lı yaşlarda yılda birkaç kontrol ve iki üç reçeteyle geçen bir dönem, 75 sonrasında kronik takip, düzenli tahlil, diş ve göz işlemleriyle bambaşka bir tabloya dönüşüyor. Yani bütçeyi bugünkü sağlığınıza göre kurarsanız, ileride açık verirsiniz.
Karar aşamasında en çok kafa karıştıran soru "sigorta mı, kendi fonum mu?" oluyor. Kendi notlarımdan çıkardığım tablo şöyle:
| Yöntem | Güçlü yanı | Zayıf yanı | Kime uygun |
|---|---|---|---|
| Tamamlayıcı sağlık sigortası | Prim yükü genelde en hafif olan seçenek; anlaşmalı kurumlarda fark ücreti sorununu büyük ölçüde çözer | SGK'ya bağlı çalışır, kurum ağı dışında işe yaramaz | SGK kapsamında olan, belirli hastanelerle çalışmaya razı emekliler |
| Özel sağlık sigortası | Geniş kurum ağı, daha esnek kapsam | Prim yaşla birlikte belirgin artar; ileri yaşta yeni poliçe bulmak zorlaşır | Erken yaşta poliçe açıp kesintisiz sürdürebilenler |
| Kendi sağlık rezervi | Tam kontrol, harcanmayan para size kalır | Tek bir büyük olay birikimi eritebilir | Yüksek birikimi olan, sigorta primini gereksiz gören disiplinli tasarrufçular |
| Karma (poliçe + rezerv) | Büyük riski sigortaya, küçük ve kapsam dışı kalemleri nakde bırakır | İki kalemi birlikte yönetme disiplini gerektirir | Çoğu kişi — benim de tercihim bu |
Poliçe seçerken fiyat listesine bakmadan önce şu üç maddeyi soruyorum: kronik hastalık beyanım nasıl değerlendirilir, yaş üst sınırı ve yenileme garantisi var mı, ayakta tedavi kapsam içinde mi? Yenileme garantisi olmayan bir poliçe, tam ihtiyacınız olduğu yaşta yenilenmeme riski taşıyor.
İlki, hayat sigortasıyla sağlık planını aynı şey sanmak. Hayat sigortası geride kalanların gelirini korur, sizin t